«Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» — пояи стратегии пешрафти илмӣ ва иқтисодии Тоҷикистон.
Дар шароити асри XXI, ки рушди ҷомеа бевосита аз пешрафти илм, технология ва иқтидори инноватсионӣ вобастагӣ дорад, нақши илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ ба таври бесобиқа меафзояд. Ин фанҳо на танҳо заминаи ташаккули тафаккури илмӣ ва ҷаҳонбинии муосир мебошанд, балки ҳамчун омили калидии рушди иқтисод, саноат, технология, амнияти миллӣ ва суботи иҷтимоӣ ба щисоб мераванд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста таъкид менамоянд, ки илм ва маориф сарчашмаи асосии пешрафти устувори давлат ва ҷомеа мебошанд. Бо такя ба ҳамин дидгоҳи стратегӣ, дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 декабри соли 2019, Пешвои миллат солҳои 2020–2040-ро ҳамчун «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон намуданд.
Ин иқдом танҳо як барномаи соҳаи маориф набуда, балки стратегияи фарогири миллӣ мебошад, ки ба таъмини истиқлолияти илмӣ-технологӣ, баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди миллӣ ва рушди устувори Тоҷикистон равона гардидааст.
Дар раванди амалӣ намудани ҳадафҳои ин барномаи стратегӣ, озмунҳои ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» ва «Илм – фурӯғи маърифат» нақши калидӣ мебозанд. Ин озмунҳо ҳамчун механизми самараноки ошкор, дастгирӣ ва рушди иқтидори зеҳнӣ-илмии наврасону ҷавонон хизмат намуда, низоми ягонаи ҳавасмандгардонии маърифатӣ ва илмиро ташаккул медиҳанд.
Озмунҳои мазкур на танҳо сатҳи донишро арзёбӣ мекунанд, балки қобилияти таҳлилӣ, тафаккури интиқодӣ, эҷодкорӣ ва маҳорати ҳалли масъалаҳои мураккаби илмӣ-амалиро дар байни ҷавонон инкишоф медиҳанд, ки ин омил барои ташаккули шахсияти мутахассиси муосир аҳамияти ҳалкунанда дорад.
Омӯзиши амиқ ва мақсадноки фанҳои дақиқ барои рушди соҳаҳои афзалиятнок, аз қабили гидроэнергетика, саноати коркарди маъдан, технологияҳои рақамӣ ва кишоварзии интеллектуалӣ, заминаи илмии устувор фароҳам меорад.
Ҷалби хонандагону донишҷӯён аз зинаҳои ибтидоӣ ба фаъолияти тадқиқотӣ ва лоиҳаҳои амалӣ имкон медиҳад, ки захираи кадрии илмӣ-техникӣ барои ояндаи кишвар ташаккул ёбад.
Тақвияти низоми ҳавасмандгардонӣ, фароҳам овардани шароити муосири таҳқиқотӣ ва баланд бардоштани нуфузи илм дар ҷомеа ба нигоҳ доштани ҷавонони лаёқатманд дар дохили кишвар мусоидат мекунад.
Барномаи давлатии «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф», дар якҷоягӣ бо озмунҳои ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» ва «Илм – фурӯғи маърифат», низоми мукаммал ва ҳамоҳангшудаи рушди зеҳнӣ, илмӣ ва инноватсионии насли ҷавони Тоҷикистонро ташкил медиҳад.
Ин иқдомҳо на танҳо сатҳи дониш ва малакаҳои ҷавононро боло мебардоранд, балки барои бунёди Тоҷикистони муосир — давлати пешрафта, мустақил, рақобатпазир ва илмпарвар — пояи устувор мегузоранд.
Имрӯз иштироки фаъол дар озмунҳои ҷумҳуриявӣ, мутолиаи китобҳои илмӣ, машғул шудан ба тадқиқоти мустақилона ва азхудкунии фанҳои дақиқ на танҳо интихоби шахсӣ, балки рисолати миллӣ ва масъулияти таърихии ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон маҳсуб меёбад.
